ARA
Sayfayı Kaydırın

Mozart Etkisi: Klasik Müzik Çocukları Daha Zeki Yapıyor mu?

Klasik müzik, kökleri tarih öncesi çağlara kadar uzansa da, bildiğimiz formuna ve enstrümanlarına Rönesans’tan başlayarak kavuşur. Geçmişi bu kadar uzun ve örnekleri bu kadar çeşitli olan klasik müzik doğal olarak pek çok çalışmaya da konu olmuş.

1991’de Alfred A. Tomalis’in Neden Mozart? (Pourquoi Mozart?) adlı kitabında ortaya attığı klasik müziğin zeka üzerindeki etkisine yönelik teorisi, iki yıl sonra Frances Rauscher ve arkadaşları tarafından geliştirilmiş. Rauscher ve arkadaşlarının çalışmalarının sonucunda, araştırmaya katılan kişilerin algısında bir Mozart sonesini dinledikten sonraki ilk 15 dakikada bir yükseliş olduğu gözlemlendi. Ancak bu konu medyaya “Klasik müzik zekayı artırıyor” olarak lanse edildi. Amerikalı yazar Don Campbell 1997’de yazdığı Çocuklar İçin Mozart Etkisi (The Mozart Effect for the Children) kitabında klasik müziğin öğrenme bozukluğu, dikkat problemi ve otizm tedavisinde kullanılabileceği savını ortaya atarak pek çok tartışmaya yol açtı.

Uzmanlar Çok Emin Değil

Don Campbell’in kitabına gelen tepkilerden de anlaşılacağı üzere, uzmanlar Mozart Etkisi konusunda ikiye ayrılmış durumda. Mozart’ın dehası ve bestelediği müziklerin kompleks dokusu tartışılmaz bir gerçek, fakat klasik müziğin gerçekten çocukların zekasını artırmak gibi bir işlevi olabilir mi? 1999 ve 2010’da Tomalis ve Rauscher’ın çalışmalarına benzer çalışmaların meta-analizini yapan diğer bilimsel çalışmalar, yalnızca klasik değil, farklı müzik türlerinin algı ve düşünmede kısa süreli bir yükselme olduğunu vurguladı. 2010’da yayınlanan çalışma yalnızca Mozart değil, Schubert’in bir bestesinin de sesli okunan bir Stephen King romanının da, dinleyici sevdiği sürece benzer bir etki yarattığını ortaya koydu.

Klasik mi, Pop mu?

2006 yılında İngiliz araştırmacılar üç grup çocuk üzerinde bir araştırma yaptılar. Bu araştırma çerçevesinde birinci gruba hiç müzik dinletmediler, ikinci gruba Mozart, üçüncü bir gruba da popüler müzik dinleterek aradaki farkı ölçmek istediklerinde büyük bir şok yaşadılar. Klasik müzik dinleyen çocuklar kendilerine verilen görevleri dinlemeyenlere göre daha iyi yerine getirirken, pop müzik dinleyenler, her iki gruba göre çok daha üst düzey bir performans sergilediler. Sonuç olarak şunu diyebiliriz ki, Mozart dinlemek büyük ihtimalle çocuğunuzun zekasını artırmayacak, ama hayat boyu klasik müzik aşığı olmasını sağlayabilir.